Edukacja

Wiesława Klajn
O WYKORZYSTANIU KOMPUTERA NA LEKCJACH

Epoka mediów – to najkrótsza charakterystyka XX wieku. Różnorodne przekaźniki informacji stają się naturalnym środowiskiem człowieka, narzędziem jego pracy intelektualnej i zawodowej.
Wykorzystywanie komputera na lekcji oraz w przygotowaniu się do niej to nie tylko moda czy dobra wola nauczyciela polonisty, to wymóg, który nakłada na nauczyciela podstawa programowa.
Komputer w edukacji staje się niezbędny. Ułatwia przede wszystkim komunikację między ludźmi, rozwija umiejętność ciągłego kształcenia się i rodzenia sobie z nowymi zasobami informacji. Jest szansą na rozwijanie kluczowych kompetencji i odejście od encyklopedyzmu. Komputer motywuje również do zdobywania i przetwarzania informacji, a ponadto sterować myśleniem i pracą ucznia oraz kontrolować jej jakość. Oszczędza czas i wysiłek nauczyciela.
W podstawach programowych znalazło się pojęcie – technologia informacyjna, która organizuje pracę nauczycieli wszystkich przedmiotów, w tym nauczyciela polonisty. Definiując -Technologię Informacyjna - za M. Sysło: jest to zespół środków (czyli urządzeń takich jak komputery, sieci komputerowe) i narzędzi (w tym oprogramowanie), jak również innych technologii, które służą wszechstronnemu posługiwaniu się informacją. Technologia informacyjna obejmuje więc swoim zakresem: informację, komputery, informatykę i komunikację, a także co nas najbardziej interesuje – teorię komunikacji oraz dydaktykę.
Według W. Osmańskiej – Furmanek, technologia informacyjna stanowi pomoc, środek, narzędzie do poszerzania i wzbogacania oddziaływań pedagogicznych i społecznych poprzez nowe sposoby komunikowania unikatową interakcyjność i symulowanie aktywności. media są dla ucznia źródłem informacji poznawczych, samodzielnie organizują również proces uczenia się.
Podstawy programowe nakładają obowiązek zapoznania uczniów z podstawami posługiwania się technologią informacyjną, uwzględniają ją w programach różnych przedmiotów i wykorzystywania jako pomocy w procesie kształcenia. Na etapie gimnazjum dotyczą one :
- rozbudzenia motywacji czytania i rozwijania umiejętności odbioru dzieł literackich i innych tekstów kultury,
- wprowadzanie uczniów w technikę uczenia się i wyposażenia ich w narzędzia samodzielnej pracy umysłowej,
- poszukiwania informacji w różnych źródłach,
- dokumentowania, notowania, selekcji i przechowywania informacji,
- rozumnego korzystania ze środków masowego przekazu.
Każdy nauczyciel polonista powinien być przygotowany do posługiwania się technologia informacyjną w pracy własnej oraz w pracy z uczniami, umieć posługiwać się podstawowym oprogramowaniem. Takie programy komputerowe jak edytor tekstów, czy arkusz kalkulacyjny może wykorzystywać zarówno nauczyciel, jak i uczeń w samodzielnej pracy. Z edytora tekstu i programu graficznego może skorzystać nauczyciel podczas pisania konspektów, opracowywania kart pracy ucznia, ankiet ewaluacyjnych, budowania tekstów, czy wykorzystania materiałów pomocniczych do lekcji. Arkusz kalkulacyjny ułatwi na pewno analizę ilościową tekstów. Uczniowie w programie graficznym i edytora tekstów mogą wykonać gazetkę, estetycznie napisać wypracowania, podanie i życiorys, zaprojektować wycieczkę polonistyczną.
Nauczycielowi poloniście nie wystarczy z pewnością sama znajomość programów użytkowych niezbędne są również kompetencje w posługiwaniu się edukacyjnymi programami, a także umiejętność korzystania z zasobów sieci Internet. Niezwykle wartościowymi środkami dydaktycznymi są: interakcyjne programy multimedialne na płytach CD, multimedialne encyklopedie, teksty literackie i nagrania na dyskach CD-ROM.
Korzystając z zasobów Internetu zarówno nauczyciele jak i uczniowie wzbogacają wiedzę. Internet w nauczaniu języka polskiego powinien być wykorzystywany jako środek do komunikowania się uczniów, zdobywania i wymieniania informacji, kontaktowania się z uczniami innych krajów, propagowaniu postaw otwartych na świat.
Internet zatem stwarza olbrzymie możliwości edukacyjne, ale tylko wtedy, kiedy uczeń umie krytycznie selekcjonować i weryfikować informacje na stronach www. Dlatego tak ważna jest rola nauczyciela – pedagoga, który powinien być kompetentnym przewodnikiem po zasobach sieci. Wtedy Internet stanie się:
- oceanem zasobów czekających na eksploatację,
- miejscem prowadzenia badań i debat, dokumentację różnych też i miejscem komercyjnych prezentacji,
- kopalnią wiedzy dla profesjonalistów,
- mrowiem bibliotek i archiwów,
- bankiem oprogramowania,
- czynnikiem pokonującym fizyczne bariery odległości,
- medium umożliwiającym kontaktowanie się ludzi posiadających ważne informacje z innymi.

mgr Wiesława Klajn
Dyrektor Publicznego Gimnazjum w Osięcinach